Volatiliteit uitgelegd

Volatiliteit is een begrip dat vaak gebruikt wordt in de financiële wereld. Het geeft de beweeglijkheid van een koers aan. In dit artikel lees je meer over de werking en betekenis van de volatiliteit.

Wat is volatiliteit precies?

De koers van een beleggingsproduct ontwikkelt zich voortdurend: de prijs beweegt continu omhoog en omlaag. Dat komt doordat de vraag naar en het aanbod de hele dag door verandert. De volatiliteit geeft aan hoe beweeglijk de koers is.

Aandelen van een gevestigd bedrijf met een stabiele koers hebben doorgaans een lage volatiliteit. De prijsstijgingen en -dalingen zijn dan dus klein. Bij kleine snelgroeiende bedrijven is vaak sprake van een hoge volatiliteit: de koers schommelt dan sterker.

Dat is goed verklaarbaar. Kleine bedrijven moeten nog het vertrouwen winnen en proberen hard te groeien en hun positie binnen de markt te vestigen. Gevestigde bedrijven hebben daar minder last van. Zij hebben doorgaans meerdere bedrijfstakken en ontwikkelen zich stabieler.

De volatiliteit is dus niets anders dan een manier om uit te drukken hoeveel de koers beweegt. Dat geldt niet alleen voor aandelen, maar ook voor andere beleggingsproducten.

Wat kun je met de volatiliteit?

De volatiliteit zegt iets over het risico van een beleggingsproduct. Hoe hoger de volatiliteit, hoe groter doorgaans het risico is. De kans op een plotseling prijsdaling is dan namelijk groter. Veel beleggers gebruiken het begrip dus om het risico van een belegging in te schatten.

Actieve beleggers hebben vaak interesse in producten met een hoge volatiliteit. Het risico is weliswaar groter, door de hoge beweeglijkheid is er sneller meer winst te behalen. Dit soort beleggers hoopt namelijk een product snel voor een hogere prijs te kunnen verkopen.

Defensieve beleggers mijden dit soort producten liever. Zij zoeken naar beleggingen met een stabiele koers.

Wat is de VIX-index?

De mate van volatiliteit wordt weergegeven in de VIX-index. Dat gebeurt op basis van de aandelen die deel uitmaken van de S&P500. Dat is een index – vergelijkbaar met bijvoorbeeld de Nederlandse AEX-index – waarin de 500 belangrijkste Amerikaanse beursgenoteerde bedrijven zijn opgenomen.

De VIX-index laat dus de gemiddelde volatiliteit zien van Amerika’s 500 belangrijkste beursgenoteerde bedrijven. Daardoor is het een betrouwbare graadmeter voor de beweeglijkheid van de economie in zijn geheel.

VIX-index
De VIX-index toont de volatiliteit van de 500 belangrijkste beursgenoteerde bedrijven in de Verenigde Staten

Hoe lager de VIX-index, hoe stabieler de beurs zich ontwikkelt. Een hoge VIX-index is een teken van onrust op de beurs. De index wordt daarom ook wel een ‘angstmeter’ genoemd.

De VIX-index heeft meer dan alleen een informatief karakter. Sommige beleggers gebruiken de koers om mee te speculeren. Als ze denken dat de onrust op de beurs toeneemt – en dus de VIX-index gaat stijgen – zullen ze beleggen in deze index. Ze profiteren van koerswinst als de VIX daadwerkelijk toeneemt.

Live VIX-koers

Hieronder zie je de actuele VIX-koers, aangeboden door online broker Plus500. Zie je geen koersdata? Klik dan hier om de grafiek te bekijken.

Wat betekent de VIX-index?

Hoewel er geen geschreven wetten en regels over zijn, wordt de waarde van de VIX-index doorgaans op de volgende manier door beleggers geïnterpreteerd.

  • Lager dan 15%: laag, een relatief rustige markt
  • Tussen de 15% en 20%: gemiddeld
  • Hoger dan 20%: hoog, een relatief onrustige markt

Sommige beleggers hanteren andere waardes. Toch zijn de percentages hierboven een prima graadmeter.

Speculatieve beleggers

De volatiliteit wordt vooral gebruikt door speculatieve beleggers. Zij profiteren namelijk van koerswijzigingen en hopen dus op veel volatiliteit. Als de prijs van beleggingsproducten sterk in waarde schommelen, zijn er namelijk meer momenten om te speculeren op die schommelingen.

Toch kun je ook bij een relatief lage volatiliteit speculeren. Daarvoor worden vaak hefboomproducten gebruikt, zoals CFD’s. Dat zijn hefboomproducten die de koers van een onderliggend product volgen. Met een belangrijk verschil: koerswijzigingen worden bij CFD’s versterkt met een hefboom.

Lees ook: zo werkt beleggen in CFD’s

Op die manier kun je dus speculeren op ene product met een relatief lage volatiliteit. Kleine koerswijzingen worden door de hefboom namelijk met een bepaalde factor vergroot. Dat heeft ook risico’s: een dalende koers wordt namelijk met diezelfde factor versterkt, waardoor verliezen snel kunnen oplopen.

volatiliteit
Speculatieve beleggers spelen in op (soms kleine) koersverschillen en hebben dus baat bij een hoge volatiliteit

De handel in CFD’s is dus lang niet voor iedereen geschikt. Om die reden bieden speciale CFD-brokers daarom gratis oefen-accounts aan. Daarmee kun je écht handelen in CFD’s, maar dan met een fictief vermogen. Eventuele winsten worden dan niet uitgekeerd en verliezen hebben geen consequenties.

Risicowaarschuwing: CFD’s zijn complexe instrumenten en brengen vanwege het hefboomeffect een hoog risico met zich mee van snel oplopende verliezen. Tussen 66% en 89% van de retailbeleggers verliest geld met de handel in CFD’s. Het is belangrijk dat je goed begrijpt hoe CFD’s werken en dat je nagaat of je het hoge risico op verlies kunt permitteren.